Do wykonania dyfuzorów potrzebne są:

- białe lub mleczne plastikowe opakowanie np. po żelu pod prysznic, płynie do spryskiwacza samochodowego, płynie do mycia naczyń itd.
- kawałek gumki,
- dwa koraliki,
- nożyczki.

Wycinasz z plastiku 2 prostokąty, można je zaokrąglić. W dwóch narożnikach robisz otworu na gumkę, przeplatasz ją i zawiązujesz. Gotowe.

Przy jednym dyfuzorze dodatkowo doczepiasz dwa koraliki (widać je na zdjęciach). Służą one do zachowania odstępu między dyfuzorami w sytuacji wykorzystywania dwóch jednocześnie, jeden za drugim, do większego rozproszenia światła.

Zdjęcia testowe pokazują działanie dyfuzora.

Widać, że dopiero po zastosowaniu dwóch kawałków plastiku, światło zostaje dobrze rozproszone. Kolejne zdjęcia pokazują, w jaki sposób rozpraszane jest światło.

Jeszcze przykład z kiwi.

Zdjęcie kiwi bez dyfuzora.

Tutaj dodatkowo widać jak wysunięty obiektyw utworzył cień. Kolejne zdjęcie już z użytym dyfuzorem

Zdjęcie kiwi z dyfuzorem.

Można tu zwrócić uwagę na to, że dyfuzor spowodował ocieplenie światła z błysku. Stopień zmiany barwy światła zależy od właściwości zastosowanego plastiku. W zależności od sytuacji może to być zjawiskiem negatywnym (do skorygowania w programie graficznym lub za pomocą korekty balansu bieli w aparacie) lub pozytywnym, jeśli światło z lampy błyskowej ocieplone przez dyfuzor mieszamy na ujęciu z ciepłym światłem żarowym lub halogenowym. Będzie wtedy mniejsza różnica w temperaturze barwowej światła z błysku względem zastanego.

Zdjęcia: Asia Radomska. Opis: Asia plus pewna modyfikacja i uzupełnienie ode mnie.

Zdjęcie z ukrytym błyskiem wypełniającym

Dla przypomnienia zdjęcie przy świetle zastanym, a później z błyskiem wypełniającym.

Zdjęcie przy świetle zastanym.

Zdjęcie z błyskiem wypełniającym.

To co zdradza użycie lampy błyskowej to wszystkie odblaski światła na połyskliwych elementach obiektu. Można je rozproszyć w programie graficznym i zdjęcie będzie wtedy bardziej naturalne. Ale jest lepsza metoda. Silne odblaski powstają wtedy, kiedy oświetlamy obiekt punktowym źródłem światła, w tym przypadku lampą błyskową. Aby je osłabić trzeba zwiększyć powierzchnię świecącą źródła światła, czyli postawić dyfuzor na drodze miedzy lampą błyskową, a obiektem. Ja użyłem zwykłej kartki papieru ksero. Efekt tego widać na zdjęciu zaczynającym ten wpis. Oczywiście im większy obiekt fotografujemy, tym większy rozpraszacz będzie potrzebny, ale dzięki temu uzyskasz bardziej naturalne oświetlenie.

Jeśli się dobrze przyjrzeć pierwszemu zdjęciu, to można dojrzeć drobne odblaski, ale są już one znacznie mniej rzucające się w oczy niż w przypadku zdjęcia trzeciego bez dyfuzora.

Ps. Jeśli będziesz analizował oświetlenie zdjęć portretowych, to w oczach modelki zobaczysz jaki został wykorzystany system oświetlenia.

Ps2. Przy okazji poznałeś jedną z najprostszych metod na fotografowanie produktów np. na potrzeby aukcji internetowych. Nie potrzebujesz tu żadnych dodatkowych akcesoriów typu namiot, czy stół bezcieniowy. Okno, tło, aparat z wbudowaną lampą błyskową oraz biała kartka papieru wystarczą. Przy fotografii produktu, zamiast użycia lampy błyskowej możesz zastosować dodatkową blendę, która odbije światło z okna i rozświetli cenie. Odpada wtedy problem z korygowaniem temperatury barwowej światła zastanego względem lampy błyskowej.

Zaczynamy od zdjęcia przy świetle naturalnym.

Światło naturalne z okna za obiektem. Ekspozycja EV zgodna z pomiarem z aparatu.

Pierwsze zdjęcia w warunkach zastanego światła dziennego.

Teraz możemy przełączyć aparat w tryb A (Av) i uruchomić doświetlanie z wbudowanej w aparat lampy błyskowej. W trybie A aparat będzie naświetlał zdjęcie zarówno z wykorzystaniem światła zastanego jak i błyskowego. Aby światło z lampy nie było zbyt silne ustawimy dodatkową korektę EV dla błysku na -2. Ekspozycja dla zdjęcia pozostaje bez zmian.

Naświetlenie EV zdjęcia wg. światłomierza, a dla błysku -2EV.

Teraz kolejne przykłady z silniejszym błyskiem. Jasność tła pozostaje bez zmian. Obiekt staje się jaśniejszy w wyniku mocniejszego światła z lampy błyskowej.

Naświetlenie EV zdjęcia wg. światłomierza, a dla błysku -1EV.

Naświetlenie EV zdjęcia wg. światłomierza, również dla błysku bez korekty.

Teraz krok następny. Zmniejszany naświetlenie zdjęcia, ale ekspozycję dla błysku pozostawiamy bez zmian. Tło oświetlone światłem zastanym będzie robiło się ciemniejsze.

Naświetlenie zdjęcia -1EV, a błysk bez korekty.

Naświetlenie zdjęcia -2EV, a błysk bez korekty.

I na koniec zdjęcie tylko przy świetle z lampy błyskowej, z aparatu.

Zdjęcia tylko przy świetle z lampy błyskowej.

Zwróć uwagę jak zmianie ulega wrażenie ilości światła zastanego pomiędzy pierwszym, a przedostatnim zdjęciem, a przecież w obu przypadkach było ono takie samo.

Przy silnym świetle zastanym, aby uzyskać powyższe efekty będzie potrzebna silna lampa błyskowa, ale nawet ta wbudowana powinna wystarczyć do rozświetlenia cieni.

To, co jest potrzebne dla tych efektów, to przełączenie aparatu w tryb preselekcji przysłony A (Av), uruchomienie lampy błyskowej i wprowadzenie odpowiedniej korekty ekspozycji dla naświetlenia zdjęcia i naświetlenia od lampy błyskowej. Zmieniając tylko ustawienia korekty ekspozycji można otrzymać zdjęcia z jakże różnym rozkładem świateł i cieni.

To jest jeden z powodów dlaczego warto porzucić w aparacie tryb „zielony” (pełna automatyka), na rzecz trybów, jak to się ładnie nazywa, kreatywnych.

Ps. W przedstawionym przykładzie światło zastane i błyskowe miały podobną temperaturę barwową, dlatego oba źródła światła dobrze współgrały jeśli chodzi o ich barwę. Jeśli światło zastane ma inny odcień np. z oświetlenia żarowego (żarówki, halogeny), to na lampę błyskową należy założyć dodatkowy filtr korygujący. Ale o tym przy innej okazji.

W zeszłym tygodniu byłem w Toruniu na warsztatach „Ruch w obiektywie”. Organizowane były przez sklep Internetowy cyfrowe.pl. Niby już wiem co i jak, ale i tak warsztaty były bardzo ciekawe i inspirujące. Świetny był też wykład p. Wojtka Tkaczyńskiego. Właśnie z tego wykładu zaczerpnąłem pomysł na zdjęcia do dzisiejszego wpisu. A chodzi o zamrożenie ruchu błyskiem lampy błyskowej.

Ponieważ błysk z lampy trwa bardzo krótko, rzędu 1/1000 sekundy, doskonale nadaje się on do zamrożenia poruszającego się obiektu. Efekt ten wykorzystywałem już wcześniej np. przy fotografowaniu dymu.

Można jednak na jednym ujęciu pokazać nie tylko zamrożony obiekt, ale również ślad jego przemieszczania się. Ważne wtedy może okazać się ustawienie wyzwalania błysku na 1 lub 2 kurtynę. Ustawienie to określa, czy lampa ma błysnąć na początku wyzwalania migawki, czy pod jej koniec. Ślad przemieszczenia obiektu uzyskamy stosując długi czas naświetlania dostosowany do zastanych warunków oświetleniowych światła ciągłego.

Przykład 1. Lampa ustawiona na 1 kurtynę. Błysk na początku otwarcia migawki.

Przykład 2. Lampa ustawiona na 2 kurtynę. Błysk wyzwalany pod koniec otwarcia migawki.

W obu przypadkach pojazd poruszał się od prawej do lewej strony kadru. Czas naświetlania 1s, przysłona f/9, tryb manualny.

I na koniec jeszcze zagadka. Przy jakim wyzwalaniu lampy błyskowej zostało zrobione zdjęcie otwierające ten wpis?

Światło z lampy błyskowej bez modyfikacji.

Jeśli lampa ma możliwość zoomowania, to kąt świecenia można zmienić ustawiając na niej inną wartość ogniskowej. Im dłuższa ogniskowa, tym ostrzejszy kąt świecenia. Pokazane jest to we wpisie Jak zoomuje lampa błyskowa i jak to wykorzystać?

Światło z lampy błyskowej z wbudowanym dyfuzorem.

Trochę bardziej zaawansowane lampy błyskowe posiadają wysuwaną klapkę z dodatkowym rozpraszaczem, który rozszerza kąt świecenia lampy. Stosowana jest głównie w tedy, kiedy używamy obiektywu szerokokątnego.

Światło z lampy błyskowej z nasadką typu „stofen”.

Nasadka ta jeszcze bardziej niż dyfuzor wbudowany rozszerza kąt świecenia lampy. Tego typu rozwiązanie sprawdza się dobrze głównie tedy, kiedy fotografujemy w pomieszczeniu o jasnych ścianach i niezbyt wysokim suficie. Światło z lampy oświetla wtedy nie tylko fotografowany obiekt, ale również otoczenie od którego powinno się odbić i złagodzić cienie na obiekcie. Dlatego stosowanie tej nasadki ma sens kiedy światło z lampy ma możliwość odbicia się od będących w pobliżu powierzchni.

Światło z lampy błyskowej z dyfuzorem nadmuchiwanym.

Jest to taki mały „softbox”. Tego typu nasadka zwiększa powierzchnię świecącą lampy i kąt świecenia. Sprawdza się kiedy odległość do fotografowanego obiektu nie jest zbyt duża, do około 1 metra. Przy większych odległościach zysk z powiększenia powierzchni świecącej zanika. Dzięki wysunięciu światła do przodu może posłużyć do eliminacji cienia od obiektywu przy fotografowaniu bliskich obiektów. Problem ten był opisywany we wpisie Kiedy zjawia się cień od obiektywu?

Światło z lampy błyskowej z dyfuzorem „papierowym”.

Najtańsza z możliwych wersja dyfuzora, co w cale nie oznacza, że najgorsza. Sprawdzi się w wielu sytuacjach. Biała kartka papieru za pomocą gumki została przymocowana do głowicy lampy błyskowej. Sama głowica została natomiast podniesiona do góry. Mamy zatem zwiększenie powierzchni świecącej oraz odmienne ukierunkowanie strumienia światła z lampy, tak by mogło się odbić od innych powierzchni z otoczenia. Można by nawet rzec, że jest to krzyżówka efektów dyfuzora „stofen” oraz nadmuchiwanego.

Światło z lampy błyskowej przepuszczone przez zewnętrzny dyfuzor.

Jeśli opisane powyżej metody dają zbyt słaby efekt rozproszenia światła i niwelowania cieni trzeba się posłużyć zewnętrznym dyfuzorem. Im będzie on większy tym i efekt lepszy. Światło z lampy musi jednak go oświetlić w całości, dlatego w przedstawionym przykładzie wykorzystany jest dodatkowo dyfuzor wbudowany z lampę.

Różnego typu nasadek na lamę błyskową jest wiele. Daje to możliwość większej kontroli nad światłem. Należy jednak zdawać sobie sprawę z zasady ich działania by nie czuć rozczarowania kiedy np. nasadka „stofen” nie sprawdzi się w pomieszczeniu o ciemnych ścianach i wysokim suficie lub kiedy fotografując z nadmuchiwanym dyfuzorem z kilku metrów nie zauważymy różnicy pomiędzy zdjęciami z nim i bez niego.

Najlepszą metodą na rozproszenie światła z lampy błyskowej jest odbicie go od jasnych ścian, czy sufitu. A jak jeszcze można to zrobić? W sklepach dostępnych jest całkiem spora ilość różnego typu nasadek zakładanych na lampę błyskową. Mają one rozproszyć światło i spowodować, że będzie ono miękkie. Można też zastosować domowej konstrukcji urządzenia, prawie darmowe. Przykładem tego może być kartka białego papieru z gumką recepturką.

Poniżej kilka przykładowych zdjęć

Światło z lampy błyskowej bez modyfikatorów.

Światło z wysuniętym dyfuzorem wbudowanym w lampę. Rozszerza on kąt świecenia lampy błyskowej.

Światło z nałożonym na lampę dyfuzorem typu stofen. Jest on widoczny na pierwszym zdjęciu, na lampie.

Światło z nałożonym na lampę dyfuzorem nadmuchiwanym. Widoczny jest na pierwszym zdjęciu po prawej stronie.

Światło z lampy błyskowej przepuszczone przez białą parasolkę.

Światło z nałożonym na lampę ekranem zrobionym z kartki papieru.

Światło z lampy błyskowej przepuszczonej przez dyfuzor o średnicy 80cm.

Jak widać zastosowanie zwykłej kartki papieru dało bardzo dobre wyniki. Więc jeśli nie wstydzisz się stosowania tak trywialnej metody nie musisz kupować żadnych dodatkowych nasadek na lampę. Biała kartka doskonale się sprawdzi.

Jak to wygląda na lampie, pokazuję we wpisie 5 sposobów na rozproszenie światła z lampy błyskowej.

Jeśli jednak nadal uważasz, że rozproszenie światła jest zbyt małe, pozostaje zastosowanie jeszcze większych powierzchni rozpraszających: zewnętrznych dyfuzorów, czy białych parasolek. Im większy dyfuzor i bliżej oświetlanego obiektu, tym bardziej miękkie światło.

Jak go uniknąć?

Robiąc zdjęcia lustrzanką z wykorzystaniem wbudowanej lampy błyskowej może powstać sytuacja, w której na drodze światła z lampy w stronę obiektu stanie obiektyw. Należy wtedy sprawdzić po pierwsze, czy osłona przeciwsłoneczna nie jest czasem założona na obiektyw (należy ją wtedy zdjąć), a po drugie czy nie da się zrobić tego zdjęcia z dalszej odległości. Wtedy mamy już inne kąty i jest mniejsza szansa na powstanie cienia.

Zdjęcie zrobione z dalszej odległości, niż przy pierwszym zdjęciu.

Innym, ale już kosztowniejszym rozwiązaniem jest zastosowanie zewnętrznej lampy błyskowej, ze znacznie dalej oddalonym od osi obiektywu palnikiem.

Aby pokazać różnicę zacznijmy od zdjęcia bez filtra na lampie błyskowej.

Kolejne dwa przykłady już z filtrem czerwonym i dalej zielonym. Samo tło jest w kolorze szarym. Jest to, to samo tło, co w zdjęciu powyżej.

Szare tło oświetlone światłem czerwonym

Szare tło oświetlone światłem w barwie zielonej

Do kolorowania nadają się wszystkie tła w barwie neutralnie szarej od białego do czarnego. Oczywiście od jasności czy też ciemności tła zależy moc światła jakiej musisz użyć, aby otrzymać określony efekt i zamierzoną różnicę w ekspozycji (naświetlenia) pomiędzy obiektem a tłem.

Żadne to odkrycie, że w fotografii najistotniejsze jest światło. Lampy błyskowe są doskonałym, dodatkowym jego źródłem. Jest wiele sposobów na ich wykorzystanie. Jednym z nich jest tworzenie barwnej scenerii dla oświetlanego obiektu. Wystarczy założyć na lampę odpowiedni filtr i mamy gotowe źródło kolorowego światła.

Swoje filtry żelowe kupiłem na Allegro. Była to produkcja „domowa”, firmowe arkusze pocięte nożyczkami na kawałki, i wcale nie tania. Na aukcji możesz je znaleźć pod hasłami: strobist lub filtry żelowe. Na szczęście znalazła się firma Cokin, która dojrzała zapotrzebowanie i wypuszcza odpowiedni produkt, więc ceny na Allegro powinny spaść. Zapowiedź produktu znalazłem tutaj.

Filtry te można podzielić na trzy grupy:
- efektowe – do tworzenia barwnego światła,
- korekcyjne – do korekcji temperatury barwowej błysku w celu dostosowania jej do temperatury barwowej światła zastanego, jeśli chcemy wykorzystać oba rodzaje światła,
- korekcyjne szare – do obniżenia mocy światła lampy błyskowej, przydatne jeśli nie mamy możliwości regulacji mocy błysku w lampie i nie możemy jej oddalić względem oświetlanego obiektu.

Przykład oświetlenia aniołka lampami błyskowymi z barwnymi filtrami efektowymi

Układ dwóch lamp błyskowych oświetlających figurkę.

Na lampach umieszczony został filtr niebieski oraz pomarańczowy. Górne zdjęcie było robione przy większej ich odległości od aniołka. Na dolnym są one dość blisko, co wymagało skierowania światła lewej lampy trochę poza figurkę, aby nie nastąpiło przepalenie świateł (lampa ta nie posiada regulacji mocy błysku).

Inne przykłady zdjęć, przy robieniu których wykorzystywałem kolorowe filtry na lampie błyskowej, są pokazane we wpisach: Sople lodu oraz Jak fotografować płatki sniegu? (ostatnie).

Przykład

Fot. 1. Światło z lampy położonej bokiem i ustawionym na niej zoomem na 105. Tworzą się silne cienie, bliki światła oraz obszary pozbawione światła. Dzięki temu otrzymujemy na płaskim przecież zdjęciu wrażenie głębi

Fot. 2. Światło z lampy zamocowanej na aparacie. Zoom lampy dostosowany do ogniskowej obiektywu. Równomierne oświetlenie całości zmniejsza wrażenie głębi

Poniżej jeszcze kilka zdjęć pokazujących kształt palmy światła uzyskany z lampy błyskowej przy różnych ustawieniach zooma. Lampa w odległości około 0,5m od fotografowanego tła. Pierwsze zdjęcie z dodatkową „klapką” – płytką rozpraszającą, a ostatnie z domowej roboty „plastrem miodu”. Dzięki temu możemy uzyskać jeszcze większe zawężenie kąta świecenia.

Ps. Zdjęcia lampy błyskowej Metz 48 AF-1 digital

Ball Bungees służą do czasowego łączenia różnych elementów. Np. do przymocowania lampy błyskowej do zastanego w danym miejscu elementu: np. krzesła, słupka, nogi od stołu, czy taboretu. Dzięki temu nie trzeba ze sobą nosić dodatkowego statywu na oświetlenie.

Na allegro za komplet 3 szt. Ball Bungees trzeba zapłacić 15-18 zł plus koszt wysyłki. Za te cenę można zrobić ich znacznie więcej samemu.

O wykorzystaniu Ball Bungees oraz innych akcesoriach fotografa/oświetleniowca możesz przeczytać w ebooku Strobist Lighting 101.

Linki:

• Jak zrobić profesjonalną strumienicę (DIY flash snoot) za 5 złotych (lub mniej)
• Czy strap jest komuś do czegoś potrzebny?
• Jak zrobić grid (plaster miodu) do lampy błyskowej
• Ball Bungees

Pobierz Strobist Lighting 101 – plik PDF 1,4MB

Na ww. publikację natknąłem się na stronie www.studiowplecaku.pl. Tego bloga też warto odwiedzić. We wpisie Strobist Lighting 101 – uwagi autor, jak sam tytuł wskazuje, przedstawia swoje uwagi do tej publikacji.

Ps. Strobist, oświetlenie strobistowe, strobbing, to określenia dla mnie dość nowe mimo, że korzystając z kabla i fotoceli przy drugiej lampie bawię się już trochę fotografowaniem przy oddalonych od aparatu lampach błyskowych. Naprawdę stwarza to zupełnie nowe możliwości. Co to jest strobbing (strobist)? – to w skrócie wykonywanie zdjęć z wykorzystaniem lamp błyskowych. Najwygodniej jeśli możemy je zdalnie wyzwalać i kierować ich siłą błysku.

powiększ
Zdjęcie przy świetle z wbudowanej lampy błyskowej

Posiadając jednak zewnętrzną lampę błyskową, z ruchomą głowicą, można strumień światła skierować na ściany, sufit i fotografowany obiekt oświetlić światłem odbitym. Uzyskujemy wtedy bardziej naturalne i przestrzenne zdjęcie.

powiększ
Zdjęcie przy świetle z zewnętrznej lampy błyskowej, z głowicą skierowaną do góry, trochę do tyłu i w prawo. Światło odbija się od sufitu, ściany po prawej stronie i za plecami fotografa

W tym miejscu chciałbym polecić dwie strony internetowe, na których opisane jest jak poprawnie korzystać z dobrodziejstw światła błyskowego:
- Techniki fotografowania z lampą błyskową,
- The Word of Nikon Speedlights.